مطالب مشابه
رابطه جن و آهن در چیست؟ آیا اجنه از آهن، می ترسند و از آنها فراری هستند؟ آیا همه نوع آهن این خاصیت را دارند؟ آیا حدید صینی(چینی) که اجنه را دور می کند،همان هماتیت معروف است؟چرا در روایتی، حدید را دور کننده اجنه و شیاطین و در روایتی دیگر،حدید را زینت اجنه و شیاطین بیان کرده اند؟
سعی کرده ایم در این مقاله به طور تخصصی و علمی به این سوالات پاسخ دهیم و مطالبی را عنوان کنیم که شاید برای اولین بار آنها را می شنوید،پس حتما تا انتها مطلب را بخوانید.
در بین مردمان قدیم،صحبت ها و باورهایی در مورد رابطه آهن و جن از دیرباز وجود داشته است. مردم در قدیم باور داشتند که اجنه از آهن می ترسند و به همین خاطر،برای حفاظت خود در برابر اجنه،غالبا یک شی آهنی مانند چاقو کوچک یا سنجاق و… همیشه همراه خود داشتند.خیلی ها تصور می کنند این باورها یک خرافات محض است و هیچ پایه علمی و عملی ندارد.
در این مطلب سعی کرده ایم این موضوع را به صورت علمی مورد بررسی قرار دهیم تا برای شما مشخص شود که آیا این بحث خرافات است یا یک واقعیت علمی کشف نشده.
با این حال که بررسی دقیق این مبحث،بسیار تخصصی و طولانی است،اما سعی می کنیم تا می توانیم این بحث را به صورت مختصر،مفید و قابل درک برای همه عزیزان ارایه کنیم.
برای درک صحیح رابطه آهن و جن ابتدا ما باید بتوانیم ماهیت فیزیکی اجنه را بدرستی تشخیص دهیم،که رمز کشف چیستی این رابطه، همین مطلب است. در مورد ماهیت اجنه به طور مفصل در مقاله موجود در کانال تلگرام ،توضیح دادیم و گفتیم اجنه در حقیقت حالت چهارم ماده یعنی پلاسما هستند و گفتیم که عنصر اصلی آنها نیز گوگرد است و آنها پلاسمای بوجود آمده از دی اکسید گوگرد هستند. همچنین گفتیم برای پایداری یک سیال پلاسمایی باید یک میدان مغناطیسی آن را احاطه و محافظت کند.یعنی پوسته خارجی اجنه یک میدان الکترومغناطیس نسبتا قوی است (به نسبت ماهیت و نوع جن) که همین میدان الکترومغناطیس ،رمز ارتباط بین اجنه و آهن را برای ما مکشوف می کند. در یکی از آزمایشاتی که دانشگاه ام آی تی امریکا بر روی اتم گاز چگال فرمیونی(حالت پنجم ماده) لیتیوم انجام داد، نشان داد با سرد کردن این گاز در نزدیکی صفر مطلق این اتم فرمیونی به یک سیال مغناطیس تبدیل شده است. در سال2021 نیز گروهی از محققان حوزه نانو براساس همین ویژگی لیتیوم ،طرحی را ارایه کردند که با کمک نانو ذرات فرومغناطیس،لیتیوم ها را از پسماندها و یا مواد مرکب که دارای لیتیوم است استخراج کنند. پس سیال گازی مغناطیسی از نظر تجربی و علمی کاملا اثبات شده است.
پیش تر مفصل عرض کردیم که خاصیت مغناطیسی به الکترونهای آزاد و حرکت اسپینی و بعضا اوربیتالی آنها ارتباط دارند و چنانچه یک میدان مغناطیسی نزدیک به مواد فرومغناطیس(موادی که قابلیت مغناطیسی شدن و آهن ربایی شدن را دارند) بشوند حرکت چرخش و اسپین الکترون های جفت شده ،همجهت با میدان مغناطیسی که نزدیک آن است می شود و برای این کار انرژی لازم را از خود آن میدان مغناطیسی خارجی می گیرد.
پس چنانچه اجنه یا همان موجودات پلاسمایی هوشمندکه یک میدان الکترومغناطیس محافظ دور آنها است، نزدیک مواد فرومغناطیس مانند آهن،کبالت یا نیکل بشوند، این میدان مغناطیسی، انرژی اش توسط الکترون های آزاد این فلزات ،مستهلک می شود و ضربه ای کاری به پیکره آنها می زند که چنانچه حجم آهن زیاد باشد، مانند بازار آهن، این تخلیه انرژی می تواند اجنه را تا سر حد مرگ به پیش ببرد.
پس هرجا که مواد فرومغناطیس که ارزان ترین آنها، آهن است باشد ،اجنه سعی می کند از آنجا دوری کند،پس صرفا بحث ترسیدن نیست،بلکه بحث جان آنها است. همانطور که در جاهایی که به یکباره آتشفشانی فعال می شود و مذاب آتشفشان به بیرون پرت می شود،مردم دچار ترس می شوند و بسرعت از آن محل دور می شوند و این ترس ناشی از نزدیک شدن مرگ به آنها است. همین اثر گذاری مواد فرومغناطیس بر روی اجنه توسط مواد فری مغناطیس و پارامغناطیس نیز حاکم است،اما با اثر گذاری کمتر از مواد فرومغناطیسی مانند آهن.
برای پاسخ به این سوال باید از منظر مهندسی علم مواد به طور تخصصی نگاهی به این موضوع بیاندازیم، که سعی می کنیم به طور مختصر و مفید ،این موضوع را بیان نماییم.
آهن خالص به دلیل ویژگی ها و خواص فیزیکی و مکانیکی بسیار پایینی که دارد،در صنعت کاربرد چندانی ندارد و شاید شما یک کیلو آهن خالص را حتی در مجهزترین آزمایشگاه های دنیا نیز پیدا نکنید.به همین خاطر برای رفع این مشکل و برای افزایش خواص مدنظر، به آهن مواد دیگری اضافه می کنند.
یکی از موادی که برای افزایش خواص به آهن مذاب اضافه می کنند،کربن است.چنانچه به آهن به میزان 0.25 (بیست و پنج صدم درصد) تا 2.06 درصد، کربن اضافه کنند به این آهن از این به بعد فولاد یا استیل می گویند و چنانچه از 2.06 درصد تا 6.67 درصد، کربن به آهن اضافه شود به آن چدن می گویند،پس همه اینها همان آهن هستند که به آن درصد مشخصی کربن اضافه شده است.گستره انواع فولادها بر اساس طبقه بندی های مختلف از نظر نوع ساخت،آلیاژها،عملیات های جانبی،کاربرد و… بسیار وسیع است که نمی خواهیم به آنها بپردازیم.
اما در بین تمام فولاد ها یک گروه از فولادها هستند که در بحث تاثیر بر روی اجنه، برای ما بسیار مهم هستند و آنها فولادهای ضد مغناطیس هستند! بله،ما فولادی داریم که 80 درصدش آهن است اما مغناطیس نمی شود و این نوع آهن یا فولاد، اثر مهلکی نیز بر روی اجنه نمی گذارد.
این فولاد تنها گروه از فولادها هستند که به خاطر همین ویژگی،هیچ اثری بر روی اجنه ندارند.دلیل عدم مغناطیس بود آنها نیز وجود آلیاژ فلزی منگنز در حدود 15 درصد در آهن است که باعث ایجاد فاز آسنتیت که غالبا غیر مغناطیس است در فولاد می شود. منگنز فلزی پارامغناطیس است(فلزاتی هستند که اگر میدان مغناطیسی از آنها دور شود،حرکت اسپین الکترونها مجدد به حالت اولیه خود بر می گردد) و چنانچه میدان مغناطیسی نزدیکش شود، اثر جفت شوندگی و برخط شدن الکترونهای دو قطبی آن ، متفاوت با برخط شدن الکترون های دو قطبی آهن می باشد که این تفاوت باعث کاهش و از بین رفتن خاصیت مغناطیسی آهن و خنثی شدن آن اثر می شود و باعث عدم ایجاد یک میدان مغناطیسی در آن می شود.
رفتار این نوع فولاد از منظر مغناطیسی، مانند موادی است که فاقد الکترون آزاد است و شبیه موادی با لایه الکترون پرشده است که گشتاور دوقطبی کل الکترون ها صفر است چرا که اسپین جفت الکترون ها بالا و پایین است. برخی از فولادهای زنگ نزن نیز به دلیل وجود منگنز یا مواد پارامغناطیس این ویژگی عدم مغناطیسی را دارند که در برخی از صنایع به طور مثال در ساخت بدنه قطب نماها که نباید مغناطیسی شوند، صنایع نظامی ،ساخت لوازم آشپزخانه مثل قاشق و چنگال و… استفاده می شوند. روش تشخیص آنها اینگونه است که چنانچه آهنربا به آنها نزدیک کنیم،جذب آهن ربا نمی شوند.به دلیل آنکه مغز انسان از سیگنال ها و امواج الکترومغناطیس استفاده می کند برای کاهش اثر سوء میدان مغناطیسی،ترجیحا برای خود و خانواده خود از قاشق های ضد مغناطیس و زنگ نزن استفاده کنید.
پس دانستیم که چه نوع آهنی برای روی اجنه کمترین تاثیر را دارد که درصد این نوع آهن در صنعت ،خیلی زیاد نیست و می توان گفت اکثر آهن ها یا همان فولادها و چدن ها بر روی اجنه اثر مهلک دارند.
آیا حدید صینی(چینی) دور کننده اجنه در روایات،همان سنگ آهن هماتیت که جواهر فروشی ها به شما می فروشند است؟
اگر برای خرید حدید به جواهر فروشی ها و انگشتر فروشی ها مراجعه کرده باشید یا در مورد انگشتر حدید،تحقیق کرده باشید،تقریبا بدون استثناء ،حدید چینی را همان هماتیت معرفی و خرید آن را سفارش می کنند.
در روایات برای دوری و دفع شر اجنه توصیه به داشتن انگشتر حدید صینی (چینی) و یا همراه داشتن آهن شده است.پس آنچه قدیمی ها می گفتند صرفا یک بحث تجربی صرف نیست،بلکه روایاتی از معصومین(علیهم السلام) نیز بر این کار تاکید کرده اند.اما در روایات دیگر نیز ازآهن نام برده شده است و گفته شده است که آهن، زینت اجنه و شیاطین است! با توجه به این دو روایت که به ظاهر کاملا متضاد هستند،آیا آهن و حدید ذکر شده در دو روایت هر دو یک نوع آهن هستند؟ و آیا تفاوتی باهم ندارند؟
«عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: أُحِبُّ لِكُلِّ مُؤْمِنٍ أَنْ يَتَخَتَّمَ بِخَمْسَةِ خَوَاتِيمَ … وَ بِالْحَدِيدِ الصِّينِيِ وَ مَا أُحِبُّ التَّخَتُّمَ بِهِ وَ لَا أَكْرَهُ لُبْسَهُ عِنْدَ لِقَاءِ أَهْلِ الشَّرِّ لِيُطْفِيَ شَرَّهُمْ وَ أُحِبُّ اتِّخَاذَهُ فَإِنَّهُ يُشَرِّدُ الْمَرَدَةَ مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ»)
امام صادق (علیه السلام) می فرمایند: خوب است مؤمن پنج انگشتر داشته باشد (یا انگشتری که پنج خاتم دارد)… حدید چینی و خوب نیست همیشه در دست باشد، اما مکروه نیست در دست کردنش هنگام ملاقات افراد شرور تا شر آنها فرو کش کند، و داشتنش را (گویا مراد همراه داشتن است نه در دست کردنش) دوست دارم چرا که اشرار از جن و انس را دور می کند (تهذيب الأحكام (تحقيق خرسان)، ج 6، ص 37
عن أبی عبدالله ( علیه السلام ) فی الحدید إنّه حلیة أهل النار ـ إلى أن قال ـ وجعل الله الحدید فی الدنیا زینة الجنّ والشیاطین. از ابی عبدالله ( علیه السلام ) در مورد آهن که زینت اهل جهنم است – تا اینکه فرمود – و خداوند آهن را در دنیا زینت جن و شیاطین قرار داد. وسائل الشیعة ج 4 صفحه 32 – التهذیب 2 : 227
برای رسیدن به جواب و فهمیدن تفاوت این دو نوع آهن که در روایات آمده است،باید کمی در مورد دو نوع سنگ آهن طبیعی که فلزآهن از آنها استخراج می شود،توضیح دهیم.
آهن از چند نوع سنگ آهن با نام های مختلف که درصد خلوص و خواص متفاوت دارند استخراج می شود.دو نوع از مهمترین آنها،سنگ آهن مگنتیت و هماتیت است.در بحث آهنی که از این دو سنگ آهن تولید می شود و ارتباط و اثر گذاری آنها با اجنه؛یک تفاوت 180 درجه ای وجود دارد.سنگ آهن مگنتیت Fe3O4،آهنی است که خاصیت مغناطیسی قوی دارد ولی آهن هماتیت Fe2O3،خاصیت مغناطیسی ندارد یا خاصیت بسیار ضعیفی دارد.
با توجه به بحث مفصلی که کردیم، عرض کردیم آهنی که اجنه را دور می کند آهن مگنتیت یا مغناطیسی است و آهنی که برای اجنه اثری ندارد آهن ضد مغناطیس و یا فاقد اثر مغناطیسی مانند سنگ آهن هماتیت است.
نکته بسیار مهم آنجا است که در کتاب وسایل الشیعه، شیخ حر عاملی در بخشی که روایاتی در مورد سنگ حدید صینی(چینی) را بیان می کند،این سنگ آهن را دور کننده اجنه معرفی می کند.در این روایت ها دو جمله مهم قرار دارد که اثبات می کند حدید چینی نه سنگ آهن هماتیت بلکه سنگ آهن مگنتیت است.
