مطالب مشابه
زبان برنامه نویسی کاتلین (Kotlin) زبان رسمی برای برنامه نویسی اندروید به حساب میآید که توسط گوگل یعنی سازنده این سیستمعامل معرفی شده است. زبان کاتلین در چند سال گذشته توانسته به محبوبیت بالایی دست پیدا کند و رقیب اصلی خود یعنی زبان جاوا را از پیش رو بردارد. مطمئناً این سوال مطرح میشود که دلیل پیدایش زبان کاتلین چیست و شاید هم پرسیده شود که زبان برنامه نویسی کاتلین چیست و چه ويژگیهایی را ارائه داده است. حتی برای علاقهمندان به زبان جاوا نیز سوال است که دلیل برتری زبان کاتلین چیست و چطور این زبان توانسته جایگاه زبان قدرتمندی همچون جاوا را در برنامه نویسی اندروید از آن خود کند.
زبان برنامه نویسی کاتلین چیست؟
کاتلین در زمره زبانهای برنامه نویسی «منبعآزاد» (Open-Source) قرار دارد که در سال 2016 میلادی (1395 شمسی) به جامعه برنامه نویسی معرفی شد. نام این زبان بر اساس نام جزیره کاتلین، در نزدیکی سن پترزبورگ روسیه انتخاب شد. دقیقاً همانند زبان جاوا که براساس نام جزیرهای در اندونزی نامگذاری شده است. زبان برنامه نویسی کاتلین توسط شرکت JetBrains توسعه داده شده است. این شرکت تلاش دارد که زبان کاتلین را به عنوان زبان برنامه نویسی اصلی برای اندروید و iOS به جامعه برنامه نویسی معرفی کند.
زبان برنامه نویسی کاتلینKotlin
زبان برنامه نویسی کاتلین بر روی «ماشین مجازی جاوا» (Java Virtual Machine) اجرا میشود و به همین دلیل، کاتلین رقیبی برای جاوا شناخته میشود. جاوا در زمرهی زبانهای باسابقه برنامه نویسی قرار دارد و این در حالی است که زبان کاتلین در دنیای برنامه نویسی به عنوان زبانی نوظهور شناخته میشود. اگر پرسیده شود که کاربردهای جاوا و زبان کاتلین چیست باید اشاره کرد که هر دو زبان در حوزههای مشابهی از جمله برنامه نویسی سمت سرور و سمت کاربر، برنامه نویسی وب و اندروید کاربرد دارند.
کاربردهای زبان کاتلین چیست ؟
کاتلین زبانی همهمنظوره برای برنامه نویسی است، به این معنی که میتوان از آن در حوزههای مختلفی استفاده کرد. معمولاً از زبان کاتلین برای «توسعه چند پلتفرمی» (Cross-Platform) در زمینه توسعه اپلیکیشنهای موبایل، برنامه نویسی اندروید، جاوا اسکریپت و برنامه نویسی سمت سرور استفاده میشود. در ادامه مطلب، کاربردهای مختلف زبان برنامه نویسی کاتلین بررسی شده است.
برنامه نویسی اندروید کاربرد اصلی زبان کاتلین
تا قبل از اینکه در سال 2016 میلادی (1395 شمسی) زبان برنامه نویسی کاتلین به عنوان زبان رسمی برنامه نویسی اندروید توسط گوگل معرفی شود، تقریباً بیشتر اپلیکیشنهای اندرویدی با زبان جاوا نوشته میشدند. با این حال، با توجه به سابقه درخشان زبان جاوا در صنعت برنامه نویسی و جامعه برنامه نویسی بزرگ آن، کسی گمان نمیکرد که جایگزینی برای این زبان با سابقه وجود داشته باشد، اما ظهور زبان برنامه نویسی کاتلین تمام معادلات را بر هم زد.
زبان برنامه نویسی کاتلین روش جدیدی برای ساخت اپلیکیشنهای اندرویدی معرفی کرد. با اینکه زبان برنامه نویسی جاوا قدمت زیادی داشت و همچنین، در میان توسعهدهندگان بسیار محبوب بود اما مشکلاتی نیز داشت. پس از معرفی زبان برنامه نویسی کاتلین توسط گوگل به عنوان ابزاری برای برنامه نویسی اندروید، دیگر توسعهدهندگان اندروید نیازی به استفاده از زبان جاوا احساس نمیکردند و کاتلین گزینه بسیار مناسبی برای آنها بود. اگر چه برخی از مشکلات موجود در زبان جاوا در نسخه 8 آن حل شد و در نسخههای بعدی آن یعنی 9 و 10 نیز بیشتر مورد توجه قرار گرفت و اوضاع در این زمینه تا حدودی بهتر شد، اما با وجود قابلیتهای جذاب کاتلین، دیگر زبان برنامه نویسی جاوا نتوانست محبوبیت سابقش را به دست آورد.
مزیت اصلی زبان برنامه نویسی کاتلین چیست؟
با توجه به بخش قبلی، شاید برای شما نیز این سوال پیش آمده باشد که برتری اصلی زبان برنامه نویسی کاتلین چیست و چطور این زبان نوظهور توانست رقیب قدرتمندی همچون جاوا را پشت سر بگذارد. برای پاسخ به این سوال میتوان دلایل بسیاری را برشمرد. اما مزیت اصلی کاتلین به ویژه در برنامه نویسی اندروید، سازگاری آن با نسخه 6 «کیت توسعه جاوا» (JDK) است، به این معنی که توسعهدهندگان میتوانند برای مشکلات موجود در دستگاههای قدیمیتر نیز راهکارهای نرمافزاری ارائه کنند. از دیگر دلایل روی آوردن بسیاری از توسعهدهندگان اندروید به زبان کاتلین میتوان به کارایی بالا، قابلیت همکاری، کتابخانه کوچک برای زمان اجرا و کامپایل سریع اشاره کرد.
زبان برنامه نویسی کاتلین را میتوان در پروژههای مشابه به صورت همزمان در کنار زبان جاوا استفاده کرد. به همین دلیل است که نیازی به بازسازی کل پروژه با کاتلین نیست و تنها میتوان بخشهای جدید را با زبان کاتلین نوشت و سایر بخشها بدون تغییر باقی بمانند. همچنین، با کمک زبان کاتلین میتوان برخی از ویژگیها و عملکردها را پیادهسازی کرد و بسته به اینکه ویژگی پیادهسازی شده چه نتیجهای را به همراه خواهد داشت، میتوان آن را مورد ارزیابی قرار داد.
توسعه چندپلتفرمی موبایل با کاتلین
یکی از دلایلی که شرکتها زبان کاتلین را برای توسعه اپلیکیشنهای موبایل انتخاب میکنند، توانایی ایجاد اپلیکیشنهای چند پلتفرمی به کمک آن است. پدیدآورندگان زبان برنامه نویسی کاتلین توسعهدهندگان را تشویق میکنند تا برنامهها را به صورت گام به گام بسازند، به این صورت که برنامه نویسی را از ویژگی یا ماژول واحدی شروع کنند و بعد از آزمایش عملکرد به سراغ پیادهسازی قسمت بعدی بروند.
در زبان برنامه نویسی کاتلین پیادهسازی منطق تجاری برنامه و طراحی رابط کاربری به صورت جداگانه انجام میپذیرد و این زبان رابط کاربری (User Interface | UI) و ظاهر برنامه را به صورت کاملاًً بومی پیادهسازی میکند. زبان کاتلین به توسعهدهندگان این امکان را میدهد تا از کدهایی که قبلاً برای پیادهسازی برنامهی اندرویدی نوشتهاند، استفاده کرده و آنها را برای ساخت برنامه iOS تغییر دهند.
چنین رویکردی منجر به کدنویسی خلاصهتر، باگهای کمتر و هزینه پایینتری برای ایجاد برنامه خواهد شد. زیرا برای پیادهسازی اپلیکیشن موبایل دیگر نیازی به دو تیم مستقل برنامه نویسی اندروید و برنامه نویسی iOS نیست و به کمک زبان برنامه نویسی کاتلین میتوان این کار را انجام داد. در نتیجه، این امر باعث میشود که کاتلین به زبان برنامه نویسی مقرون به صرفهتری تبدیل شود.
کاربرد کاتلین در برنامه نویسی جاوا اسکریپت
زبان برنامه نویسی کاتلین قابلیت اجرا بر روی ماشین مجازی را دارد، به این معنی که میتوان کد نوشته شده در زبان کاتلین را با استفاده از «تبدیلگر سورس کد» (Transpilers) خیلی راحت به زبان برنامه نویسی دیگری تغییر داد. با این حال، ماشین مجازی از همه محیطها، از جمله «سیستمهای تعبیه شده» (Embedded Systems) و مرورگرها پشتیبانی نمیکند. به همین دلیل، برای اجرای اپلیکیشن در مرورگر، باید از زبان برنامه نویسی جاوا اسکریپت استفاده کرد.
زبان برنامه نویسی کاتلینKotlin
توسعهدهندگان برنامه در شرایطی که نخواهند کد مشخصی را در دو زبان برنامه نویسی مجزا پیادهسازی کنند، این امکان را دارند که کد نوشته شده به زبان کاتلین را در جاوا اسکریپت کامپایل کنند. به این ترتیب، امکان استفاده از کدهای واحد برای توسعه برنامه در سمت سرور و سمت کاربر برنامه وجود دارد. ممکن است برایتان سوال ایجاد شده باشد که نیازی به کامپایل کد به زبان کاتلین نیست و میتوان از همان ابتدا با جاوااسکریپت کدنویسی را انجام داد. باید این نکته را خاطر نشان کرد که با وجود کاربردهای فراوانی که جاوا اسکریپت در دنیای برنامه نویسی دارد، اما این زبان بهترین انتخاب برای توسعه برنامههای کاربردی بزرگ نیست و باید از زبانی چون کاتلین برای پیادهسازی این سبک از برنامهها استفاده کرد.
کاربرد کاتلین در برنامه نویسی سمت سرور
از زبان کاتلین تنها برای برنامه نویسی اندروید و ساختن اپلیکیشنهای کاربردی استفاده نمیشود. این زبان برنامه نویسی قدرتمند، بر اساس دادههای شرکت سازندهی آن یعنی JetBrains، هم برای برنامه نویسی اندروید و هم توسعه سمت سرور استفاده میشود. در حال حاضر شرکتهای زیادی از جمله Google ،Hexagon ،Gradle و سایر شرکتهای مطرح این حوزه از چنین رویکردی استفاده میکنند.
نقطه قوت زبان برنامه نویسی کاتلین در طراحی و پیادهسازی پروژههای پیچیدهای است که نیازمند استفاده از «کدهای تکراری» (Boilerplate) و منطق قوی هستند. به نوعی زبان برنامه نویسی کاتلین بهترین انتخاب در این زمینه است. زبان برنامه نویسی کاتلین با حذف کدهای تکراری به طور قابل توجهی حجم کد نوشته شده را در مقایسه با رقیب مستقیم خود یعنی زبان جاوا کاهش میدهد. تمام قابلیتهای فوقالعاده کاتلین در کنار یکدیگر، منجر به فرآیند توسعه کم هزینه پروژه و پشتیبانی آسانتر آن میشود.
شکی نیست که زبان برنامه نویسی کاتلین و کاربردهای آن برای حل مسائل در حوزههای مختلف برای برنامهنویسان بسیار جذاب است. برنامهنویسان متخصص در زمینهی زبان کاتلین سرمایه بسیار ارزشمندی برای هر شرکت توسعه نرمافزاری هستند، زیرا این افراد میتوانند در توسعه و یافتن راهحل برای بخشهای مختلف مشارکت کنند. پس به سادگی میتوان درک کرد که دلیل این همه اقبال شرکتها به جذب برنامهنویسان مسلط به زبان کاتلین چیست و چرا افراد زیادی به دنبال یادگیری زبان کاتلین هستند.
ویژگی های زبان برنامه نویسی کاتلین چیست؟
مطمئناً بعد از آشنایی مختصر با زبان برنامه نویسی کاتلین و دانستن این نکته که این زبان برنامه نویسی به دلیل قابلیتها و ویژگیهای منحصر بفرد خود تا کنون توانسته است چنین جایگاهی را در میان برنامهنویسان بدست آورد. اما قاعدتاً این سوال به ذهن خطور میکند که به راستی ویژگیهای زبان کاتلین چیست که باعث این همه برتری در مدت زمان کوتاهی شده است.
برای پاسخ به این سوال باید گفت زبان کاتلین چندین ویژگی بسیار مهم و کلیدی دارد که در واقع امضای منحصر بفرد کاتلین در عرصه برنامه نویسی هستند. در ادامه برخی از مهمترین ویژگیهای زبان کاتلین فهرست شده است.
قابلیت Lazy-Loading در زبان کاتلین
ممکن است این واژه برای شما تا حدودی ناآشنا به نظر برسد، اما به زبان ساده ویژگی «بارگذاری تنبل» (Lazy-Loading) باعث کاهش زمان راهاندازی برنامه میشود. هر توسعهدهندهای که قصد دارد زمان راهاندازی برنامه خود را کاهش دهد، میتواند از ویژگی «بارگذاری تنبل» (Lazy-Loading) موجود در زبان برنامه نویسی کاتلین استفاده کند. این ویژگی خاص از طریق بارگیری منابع مورد نیاز در حافطه اصلی، باعث کاهش زمان راهاندازی برنامه میشود.
قابلیت Collection Filter در زبان کاتلین
امروزه اکثر برنامهها برای اجرای بخشهای مختلف خود نیاز دارند تا با «رابط برنامه نویسی اپلیکیشن» (Application Programming Interface | API) در ارتباط باشند. در پیادهسازی ارتباط برنامه با API ممکن است برنامهنویس بارها و بارها با مجموعههای مختلف مواجه شود. زبان کاتلین دارای ویژگی فیلتر مجموعه (Collection Filter) است به این معنی که به برنامهنویس این اجازه را میدهد تا با تعیین الگویی مشخص، خروجی کار را برحسب نیازمندی برنامه دریافت کند.
قابلیت تعامل کاتلین با جاوا
همانطور که پیشتر نیز بیان شد، میتوان خیلی ساده از زبان کاتلین در کنار جاوا بدون مشکل استفاده کرد. حال ذکر این مورد خالی از لطف نیست که قابلیت همکاری با جاوا، به زعم بسیاری از برنامهنویسان، یکی از بهترین ویژگیهای زبان کاتلین است. زبان برنامه نویسی کاتلین بر روی ماشین مجازی جاوا (JVM) اجرا میشود و در نتیجه، از ابزارها و کتابخانههای جاوا نیز پشتیبانی میکند.
دلیل اقبال برنامه نویسان به زبان کاتلین چیست؟
اگر قرار باشد به این سوال پاسخ داده شود که دلیل اقبال برنامهنویسان به زبان کاتلین چیست باید ويژگیهای زبان کاتلین را بیشتر شناخت. ترکیب ویژگیهای جذاب زبان کاتلین با قابلیت «کدهای منظم و واضح» (Clean Code) در آن باعث توجه برنامهنویسان در صنایع مختلف به کاتلین شده است. اما نقطه عطف زبان کاتلین به سال 2019 میلادی (1398 شمسی) باز میگردد. در این سال گوگل زبان کاتلین را به عنوان زبان برنامه نویسی ترجیحی برای برنامه نویسی اندروید معرفی کرد که باعث تغییر در وضعیت این زبان برنامه نویسی شد. همچنین، همانطور که پیشتر نیز اشاره شد، با توجه به قابلیتهای گسترده زبان کاتلین، شرکتهای زیادی به دنبال جذب برنامهنویسان مسلط به کاتلین هستند و همین مورد نیز عامل محرک دیگری برای ترغیب افراد به یادگیری زبان کاتلین است.
دلیل یادگیری زبان برنامه نویسی کاتلین چیست؟
همانطور که قبلتر نیز اشاره شد، بعد از معرفی زبان برنامه نویسی کاتلین توسط گوگل به عنوان زبان رسمی برنامه نویسی اندروید، سرعت رشد و محبوبیت این زبان در بین برنامهنویسان نیز بیشتر شد. در واقع کاتلین جایگزین زبان باسابقه و معروفی همچون جاوا شد و این موضوع مهر تاییدی بر قابلیتها و قدرت این زبان برنامه نویسی نوظهور است.
با کمک زبان کاتلین میتوان اپلیکیشنهای کاربردی برای تلفن همراه و برنامههای کاربردی تحتوب (وب اپلیکیشن) را پیادهسازی کرد. یادگیری زبان برنامه نویسی کاتلین میتواند به آگاهی بیشتر در مورد ساختار و طراحی سایر زبانهای برنامه نویسی منجر شود و همچنین، برخی از شکافهای موجود در زبان جاوا را به برنامهنویس نشان دهد. حتی اگر یادگیری این زبان به قصد حرفهای شدن در آن صورت نگیرد، یادگیری زبان کاتلین میتواند به کسب مهارت در زبانهایی همچون Go ،Rust ،Scala و Swift منجر شود، زیرا این زبانها در برخی مفاهیم اساسی با زبان کاتلین مشترک هستند.
چه شرکت هایی از زبان کاتلین استفاده می کنند؟
میزان محبوبیت زبان برنامه نویسی کاتلین از زمان معرفی آن همواره در حال افزایش بوده است. البته، کاتلین این محبوبیت را مدیون گوگل است که آن را به رسمیت شناخت. پس از اینکه چند سال از معرفی کاتلین به عنوان زبان رسمی برنامه نویسی اندروید گذشت؛ این زبان توانست جاوا را در این عرصه کنار بگذارد. طبق آمارهای رسمی، در حال حاضر 66 درصد از برنامهنویسان از زبان کاتلین برای برنامه نویسی اندروید استفاده میکنند.
شرکتهای مطرحی در دنیا، کاتلین را به عنوان زبانی با پتانسیل بالا میشناسند. در این بین نامهای شناخته شدهای همچون گوگل، نتفلیکس، اوبر، Atlassian ،Pinterest ،Kickstarter و بسیاری از شرکتهای دیگر نیز به چشم میخورد. شکی نیست که در سالهای آینده شرکتهای بیشتری از زبان برنامه نویسی کاتلین برای پروژههای تجاری خود استفاده خواهند کرد.
آیا کاتلین جایگزین جاوا است؟
یکی از سوالات پرتکراری که در مورد زبان کاتلین پرسیده میشود این است که آیا کاتلین به طور کامل جایگزین جاوا شده است و دیگر نیازی نیست تا از زبان جاوا استفاده شود. برای پاسخ به این سوال باید اشاره کرد که زبان برنامه نویسی کاتلین را میتوان به عنوان نسخهی مختصر و سادهتر زبان جاوا در نظر گرفت.
تفاوت جاوا و کاتلین چیست؟
برای سالها، زبان جاوا تنها زبان برنامه نویسی موجود برای ساخت اپلیکیشنهای اندرویدی و برنامه نویسی سمت سرور بود. با این حال، ظهور زبان جدیدی تحت عنوان کاتلین در عرصه برنامه نویسی، باعث شکست برتری مطلق جاوا در این زمینه شد و برنامهنویسان گزینهی جدیدی را پیش روی خود میدیدند. از آن زمان، رقابت میان زبان کاتلین و جاوا شروع شد و تا امروز نیز ادامه دارد.
جمعبندی
تا همین چندی پیش اگر از برنامهنویسان و توسعهدهندگان در مورد زبان کاتلین سوال میشد، به جرات میتوان گفت برای بسیاری از آنها حتی نام کاتلین ناآشنا بود، چه برسد به این که بدانند، زبان برنامه نویسی کاتلین چیست و چه کاربردهایی دارد. هیچ کس نمیتوانست، چنین رشد و محبوبیتی را در این مدت کوتاه برای زبان نوظهوری چون کاتلین پیشبینی کند. اما زبان برنامه نویسی کاتلین برخلاف پیشبینیها نه تنها محبوبیت بالایی پیدا کرد، بلکه به عنوان زبان رسمی برنامه نویسی اندروید هم معرفی شد و زبان باسابقهای همچون «جاوا» (Java) را از پیش رو بردارد.در حال حاضر، زبان کاتلین برای پاسخگویی به نیازهای صنعت مدرن برنامه نویسی بسیار کارآمدتر از جاوا عمل میکند. زبان کاتلین با ویژگیهای جذابی که دارد، فرایند توسعه برنامه را سریعتر، آسانتر و مقرون به صرفهتر کرده است. در نتیجه، شکی نیست که روز به روز به محبوبیت آن افزوده خواهد شد.
